Cúm là bệnh nhiễm virus đường hô hấp, khởi phát đột ngột với sốt, ho, đau người; phần lớn tự khỏi nhưng có nhóm dễ biến chứng nặng.
Thông tin chỉ để tham khảo, không thay cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Trước khi dùng thuốc, hãy hỏi dược sĩ hoặc đi khám.
Hỏi dược sĩCúm là bệnh gì?
Cúm là bệnh nhiễm trùng cấp ở đường hô hấp do virus cúm gây ra, có thể ảnh hưởng tới mũi, họng và cả phổi. Bệnh gặp ở mọi nơi trên thế giới, và đa số người mắc tự hồi phục mà không cần điều trị đặc hiệu.
Có 4 loại virus cúm là A, B, C và D; trong đó cúm A và cúm B là hai loại lưu hành và gây ra các đợt dịch theo mùa ở người.
Dù thường nhẹ, cúm vẫn có thể diễn tiến nặng, thậm chí gây tử vong, nhất là ở những người thuộc nhóm nguy cơ cao.
Triệu chứng của cúm
Người bị lây thường bắt đầu có triệu chứng sau khoảng 2 ngày.
Lúc đầu cúm dễ bị nhầm với cảm lạnh vì cũng sổ mũi, hắt hơi, đau họng. Điểm khác là cảm lạnh tiến triển từ từ, còn cúm thường ập đến rất nhanh.
- Sốt, có thể lên trên 38 độ C
- Đau nhức cơ, cảm giác ớn lạnh
- Nhức đầu, mệt mỏi, kiệt sức
- Ho khan, đau họng, nghẹt mũi
- Khó ngủ, chán ăn
Trẻ em có các dấu hiệu tương tự người lớn, ngoài ra có thể đau tai, đau mắt, sưng hạch và kém hoạt bát hơn thường ngày.
Phần lớn người bệnh tự hết sốt và các triệu chứng khác mà không phải đi khám.
Nguyên nhân và đường lây
Tác nhân gây bệnh là virus cúm (Influenza virus). Loại virus này thay đổi liên tục, các chủng mới xuất hiện thường xuyên
Khi người bệnh ho, hắt hơi hay nói chuyện, virus theo các giọt bắn bay vào không khí và người xung quanh có thể hít phải.
Mầm bệnh từ giọt ho, hắt hơi còn sống được trên tay và bề mặt đồ vật tới 24 giờ. Người bệnh dễ truyền virus cho người khác nhất trong 5 ngày đầu sau khi nhiễm.
Ai dễ bị cúm nặng?
- Trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi
- Người trên 65 tuổi
- Phụ nữ mang thai và phụ nữ trong hai tuần sau sinh
- Người suy giảm miễn dịch
- Người có bệnh mạn tính như hen, bệnh tim, thận, gan, đái tháo đường
Ở người có sẵn bệnh mạn tính, cúm có thể làm bệnh nền nặng thêm; trường hợp nặng có thể dẫn tới viêm phổi và nhiễm khuẩn huyết.
Điều trị và chăm sóc tại nhà
Việc điều trị chủ yếu nhằm làm dịu triệu chứng: người bệnh nên nghỉ ngơi và uống đủ nước.
Có thể dùng paracetamol hoặc ibuprofen để hạ sốt và giảm đau nhức. Không dùng paracetamol cùng lúc với các thuốc trị cúm cũng chứa paracetamol, vì rất dễ uống quá liều khuyến cáo.
Kháng sinh không có tác dụng với virus cúm, không làm giảm triệu chứng cũng không giúp khỏi nhanh hơn.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng virus như oseltamivir hoặc zanamivir.
Khi nào cần đi khám?
Cần đi khám gấp nếu có triệu chứng cúm và thuộc một trong các trường hợp sau:
- Lo lắng về tình trạng của trẻ nhỏ
- Đang mang thai hoặc vừa sinh con
- Có bệnh lâu dài như đái tháo đường, bệnh tim, phổi, gan, thận, thần kinh
- Suy giảm miễn dịch, ví dụ đang hóa trị hoặc nhiễm HIV
- Thấy rất mệt hoặc hụt hơi
- Triệu chứng không đỡ sau 7 ngày
Người có triệu chứng nặng hoặc có bệnh nền cũng nên tìm tới cơ sở y tế.
Phòng ngừa cúm
Tiêm vắc-xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. CDC khuyên mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên nên tiêm vắc-xin cúm mỗi năm.
Vắc-xin không bảo vệ tuyệt đối, nhưng tiêm nhắc đều đặn hằng năm vẫn là cách phòng cúm tốt nhất.
Để hạn chế lây cho người khác, nên rửa tay thường xuyên với xà phòng, che miệng và mũi bằng khăn giấy khi ho, hắt hơi; nếu không có khăn giấy thì ho vào khuỷu tay, không ho vào bàn tay.
Tài liệu tham khảo
- Cúm: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị — truy cập 03/11/2026
- Influenza (seasonal) — truy cập 03/11/2026
- Flu — truy cập 03/11/2026